کودکان خیابان

کودکان خیابان

1- کودکان خیابان

کودکان خیابانی یک مسئله جهانی است که به همه ما مربوط می شود. برابر برآورد سازمان جهانی دفاع از حقوق بشر در حدود ۱۰۰ میلیون کودک در سراسر جهان در خیابان کار و زندگی می کنند. آنها برای زنده ماندن به کارهای گوناگون از جمله : گدایی ، فروشندگی ( سیگار ـ میوه ، گل و روزنامه و …..) بزهکاری و تن فروشی مشغول هستند. بخشی از آنها با خانواده هایشان ارتباط دارند و بخش دیگر یا از خانه فرار کرده اند و یا اینکه توسط خانواده به دلیل مشکلات مالی رها شده اند. این کودکان در پارکها ، خرابه ها و یا زیر پلها می خوابند. تعداد زیادی از آنها به مواد مخدر معتاد هستند و گاهی از موادی استفاده می کنند که به آنها آسیب های مغزی ماندگار وارد می نماید.

برابر کنوانسیون جهانی حقوق کودک ,تمامی کشورهایی که آن را امضا کرده اند وظیفه دارند سلامت فیزیکی ، روانی ، اخلاقی و اجتماعی کودکان را تضمین کنند. متاسفانه در بیشتر کشورهای توسعه نیافته با وجود پذیرش کنوانسیون حقوق کودک, دولتها در عمل از انجام وظیفه خود شانه خالی می کنند. در بیشتر کشورهای توسعه نیافته نزدیک به نیمی از جمیعت را افراد زیر ۱۸ سال تشکیل می دهند و به دلیل رشد اختلاف طبقاتی و رشد ناموزون اجتماعی خانواده های تهیدست به تدریج به حاشیه شهر ها رانده می شوند.

تامین یک زندگی حداقلی برای روستاییان نیز دشوار می گردد و آنها نیز به سوی شهر ها سرازیر می گردند. در کشورهایی که دچار جنگ داخلی هستند و یا دگرگونیهای طبیعی مانند خشکسالی ، سیل و زلزله امکان زندگی را از آنان سلب کرده آنها را به سوی شهر ها روانه می کند. از آنجاکه تعداد فرزندان خانواده ها ی تهیدست معمولا زیاد است و خانواده ها توان پاسخ گویی به نیاز های آموزشی و بهداشتی فرزندانشان را ندارند این کودکان برای تامین نیازهای خود و خانواده از حاشیه شهر ها به سوی شهر ها سرازیر می شوند و زندگی نوین خود را در خیابان آغاز می کنند که آغازی است به ماندگاری آنها در خیابان .

در طول ۳۰ سال گذشته فاصله طبقاتی بین ثروتمندان و تهیدستان افزایش یافته است ، پول دار ها پول دارتر و تهیدستان تهیدست تر شده اند. بسیاری از کشور های توسعه نیافته به کشورهای توسعه یافته بدهکار هستند و برای باز پرداخت بدهی خود مجبور هستند هزینه های خود را کاهش دهند و این کاهش هزینه در نخستین گام در زمیته بهداشت و آموزش انجام می گیرد. کاهش هزینه ها بیشتر از همه به تهیدستان آسیب می رساند و زندگی را برای آنها دشوار می کند
2- چه کسی کودک خیابانی است؟

توضیح دقیق اینکه چه کسی کودک خیابانی است کار ساده ای نیست. بسیاری از آنها دارای خانواده و سرپناه هستند. آنها را نیز باید به عنوان کودک خیابانی در نظر گرفت چرا که خیابان را به عنوان محل کار خود برگزیده اند. زمانی که در باره کودک خیابانی گفتگو می کنیم منظور کودکانی است که در خیابان کار می کنند و یا بی خانمان هستند. تعداد کودکان بی خانمان در اقلیت قرار دارند و تعدادشان را بین ۱۵ ـ ۱۰ درصد از مجموع کودکان خیابان تشکیل می دهد.

تعدادی از کودکان وضعیت دوگانه دارند یعنی اینکه بین خانه و خیابان جابجا می شوند.آنها شبها و روز ها در خیابان هستند ولی با خانه نیز در ارتباط بوده وبه مادر ، خواهران و برادرنشان کمک مالی میکنند. اکثریت کودکان خیابانی را پسران تشکیل می دهند. در بخشی ازکشورها تعداد دختران در حال افزایش است. بیشترین کودکان خیابانی کودکان کار هستند. بخشی از آنها کار های گوناگون دارند . تعدادی از آنها صاحب کار معمولی بوده و بیشتر به عنوان پادو در مغازه ها و کارگاه های کوچک تولیدی , قالی بافی و … کار می کنند و اغلب توسط صاحب کار حقوقشان پایمال و یا نادیده گرفته می شود.

در کشور ما آمار دقیقی در مورد کودکان خیابانی در دسترس نیست. افزایش آنها در شهر های بزرگ قابل مشاهده و غیر قابل انکار است. شرایط زیستی کودکان خیابانی در ایران مشابه شرایطی است که کودکان خیابانی در دیگر کشورهای توسعه نیافته دارند.
در تهران آنچه بیش ازهمه در کوچه پس کوچه های بازار، میادین وترمینالها، سرگذرگاهها، خرطومی جاده ها ونقاط دیگر پیدا می شود؛ کودکان واکسی، کودکان فال فروش، کودکان زباله گرد،آدامس فروش، سیگار فروش، نمک فروش، بادکنک فروش، پلاستیک جمع کن، چرخی بازار و باربر، گل فروش سرچهارراه ها هستند که ترسیم واقعی شکل های ناپایدار و تصادفی مشاغل کاذب را به نمایش می گذارد که در عمل و تا حدی کودکان خیابانی کار را از کودکان خیابانی جدا می سازند.
دوران کودکی در رشد و سلامت کودکان وشکل‌گیری شخصیت آنان از اهمیت فراوانی برخوردار است . توجه به نیازها و حقوق اساسی آنان در این سال‌های حساس، نقش مهمی در پرورش کودکانی توانمند و شایسته برای خود و جامعه‌ای که سازندگان آینده آن هستند، ایفا می‌کند. وجود آسیب‌ها و مشکلات اجتماعی در هرجامعه‌ای، کودکان را بیشتر از گروه‌های دیگر در معرض خطر قرار می‌دهد و به رشد و سلامت آنان آسیب می‌رساند.در کشور ما نیز، کودکان به دلایل مختلف (اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و…) با آسیب‌ها و مشکلات متعددی روبه‌رو هستند. کودکان کار و خیابان ازجمله کودکان در معرض آسیب هستند که عمدتاً به دلایل اقتصادی، بیشترین وقت خود را در محیط‌های نا‌امن و پرمخاطره خیابان می‌گذرانند.

این کودکان، به‌ویژه دختران، بیشتر در معرض خطرات گوناگون قرار می‌گیرند. براساس پژوهش‌های انجام شده در مورد وضعیت این کودکان در کشور ما، آن‌ها از حقوق اولیه خود مثل آموزش، بهداشت، تغذیه مناسب و…محرومند و در همه زمینه‌های رشد (جسمی، ذهنی، روانی و اجتماعی) با مشکلات فراوانی مواجه هستند و از نارسایی‌های زیادی رنج می‌برند. کودکان کار و خیابان باوجود مشکلات متعددی که آنان را در معرض خطر قرار می‌دهد، از حمایت‌های آموزشی، بهداشتی، روانی و اجتماعی لازم برخودار نیستند و حتی بسیاری از این بچه‌ها که دور از خانواده یا بدون خانواده یا بدسرپرست‌اند، از حمایت‌های خانوادگی نیز محرومند؛ در نتیجه بیشتر دچار مشکلات و آسیب‌ها می‌شوند.

شناخت وضعیت

مشکلات و آسیب‌های این کودکان، گردآوری آمار، اطلاعات و منابع گوناگون در مورد آنان، آشنایی با علل و عوامل ایجاد کننده این آسیب‌ها و افزایش آن‌ها، اولین گام در راه کمک‌رسانی به این کودکان و تلاش برای ایجاد تغییرات لازم در زندگی آنان به‌منظور بهره‌مندی از حقوقشان است. کمبود اطلاعات و پراکندگی آن‌ها در ارتباط با کودکان در معرض آسیب به‌طور عام و کودکان کار و خیابان به‌طور خاص ازجمله موانعی می‌باشد که در راه برنامه‌‌ریزی و ساماندهی فعالیت‌های لازم برای رهایی آن‌ها از شرایط آسیب وجود دارد. شکل‌گیری بانک اطلاعات کودکان کار و خیابان می‌تواند در این زمینه، راه‌گشا باشد.

*** در صورت تمایل مقالات خود را در زمینه فوق برای ما ارسال نمایید.(هماهنگی از طریق تماس با خیریه ) همچنین در اینستاگرام خیریه نیز می توانید فعالیت های انجام شده را مشاهده نمایید.

اشتراک گذاری این نوشته

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *